Grzejnik olejowy, konwektor czy panel grzewczy: co wybrać do dogrzewania pokoju

Weźmy jeden pokój: 14 metrów kwadratowych, jedna zewnętrzna ściana, okno, grzejnik centralnego ogrzewania, który jesienią lub w okresie przejściowym nie daje rady. Albo pokój na poddaszu w domu, gdzie ogrzewanie jest, ale słabe. Pomysł jest prosty: dokupić grzejnik elektryczny. W sklepie wybór jest duży i każdy model zachwala się jako oszczędny. Warto więc od razu powiedzieć jedną rzecz, która porządkuje cały wybór.

Każdy grzejnik elektryczny ma tę samą sprawność

Grzejnik elektryczny, niezależnie od typu, zamienia prawie całą pobraną energię elektryczną na ciepło. Grzejnik olejowy o mocy 2 kW, konwektor 2 kW i panel 2 kW po godzinie pracy z pełną mocą zużyją po 2 kWh i oddadzą do pokoju mniej więcej tę samą ilość ciepła. Różnice nie leżą w sprawności, tylko w tym, jak szybko i w jaki sposób to ciepło trafia do pomieszczenia i do ludzi, oraz jak dobrze grzejnik reguluje swoją pracę.

Wyjątkiem są urządzenia, które nie są zwykłymi grzałkami. Klimatyzator z funkcją grzania działa jak pompa ciepła i z 1 kWh prądu daje 3–4 kWh ciepła przy umiarkowanych temperaturach na zewnątrz. Do stałego dogrzewania jest więc dużo tańszy w eksploatacji, choć droższy w zakupie i montażu.

Ile kosztuje godzina grzania

Termostat sprawia, że grzejnik nie pracuje cały czas z pełną mocą. W dobrze ocieplonym pokoju, w którym trzeba tylko dogrzać o kilka stopni, realne zużycie bywa o połowę mniejsze niż moc znamionowa razy liczba godzin. W nieocieplonym pokoju przy mrozie grzejnik może pracować prawie bez przerwy. Cenę kWh warto sprawdzić na swoim rachunku, bo zależy od taryfy, sprzedawcy i opłat dystrybucyjnych.

Grzejnik olejowy

Wewnątrz żeber jest olej, który grzałka podgrzewa, a olej oddaje ciepło przez metalową obudowę. Grzejnik nagrzewa się powoli, zwykle kilkanaście, kilkadziesiąt minut, za to po wyłączeniu jeszcze długo oddaje ciepło. Daje łagodne, równomierne ciepło, jest cichy, nie wysusza powietrza bardziej niż inne grzejniki, choć to powszechny mit. Nadaje się do sypialni i pokoju dziecka, gdzie liczy się cisza i stała temperatura.

Wady: jest ciężki, zajmuje miejsce na podłodze i powoli reaguje na zmiany. Do szybkiego dogrzania łazienki rano się nie nadaje. Ceny zaczynają się od ok. 150–200 zł za proste modele 7–11 żeber, z termostatem i timerem więcej.

Konwektor

Konwektor ogrzewa powietrze, które przepływa przez grzałkę i unosi się do góry. W pokoju powstaje obieg: ciepłe powietrze pod sufitem, chłodniejsze przy podłodze zasysane od dołu. Konwektory nagrzewają pokój szybciej niż olejowe, są lekkie i można je zawiesić na ścianie. Dobre modele mają elektroniczny termostat utrzymujący temperaturę z dokładnością do pół stopnia, programator i tryb obecności.

Minusem jest to, że przy dużej różnicy temperatur między sufitem a podłogą stopy mogą marznąć, a przepływ powietrza unosi kurz. Tanie konwektory z prostym termostatem bimetalicznym klikają przy każdym włączeniu i potrafią przegrzewać pokój. Ceny od ok. 150 zł za podstawowe do ok. 1000 zł za modele z dobrym sterowaniem i Wi-Fi.

A termowentylator?

Termowentylator, potocznie farelka, to grzałka z wentylatorem. Nagrzewa najszybciej ze wszystkich, jest mały i tani, ale głośny i nadaje się raczej do krótkiego dogrzania łazienki czy garażu niż do całodziennej pracy. Nie zostawia się go bez nadzoru i nie stawia przy zasłonach.

Panel grzewczy: ceramiczny lub na podczerwień

Panele ceramiczne łączą konwekcję z promieniowaniem cieplnym. Płyta ceramiczna lub kamienna nagrzewa się i część ciepła oddaje przez promieniowanie, część przez ogrzewanie powietrza. Panele na podczerwień działają głównie przez promieniowanie: grzeją powierzchnie, przedmioty i ludzi, na które padają, podobnie jak słońce. Montuje się je na ścianie lub na suficie, są płaskie i ciche.

Przy podczerwieni odczuwa się ciepło szybciej, nawet przy niższej temperaturze powietrza. Dlatego panel na podczerwień w łazience czy w pracowni, gdzie siedzi się w jednym miejscu, daje komfort przy mniejszym zużyciu niż konwektor. W całym pomieszczeniu, gdzie człowiek się przemieszcza, ta przewaga maleje. Zasada sprawności pozostaje ta sama: 1 kWh prądu to 1 kWh ciepła.

Panele są droższe, zwykle od kilkuset do ponad tysiąca złotych. Wymagają przemyślenia miejsca montażu, bo grzeją w swoim polu widzenia. Panel za szafą nie da wiele.

Termostat ma większe znaczenie niż typ grzejnika

Skoro sprawność wszystkich grzejników elektrycznych jest podobna, o rachunku decyduje to, jak długo grzejnik pracuje. A tym rządzi termostat. Prosty termostat bimetaliczny w tanim konwektorze czy grzejniku olejowym ma dużą histerezę: wyłącza grzanie np. przy 22 °C, a włącza dopiero przy 19 °C. Temperatura w pokoju faluje, a ludzie zwykle ustawiają pokrętło wyżej, żeby nie marznąć w dolnej części cyklu.

Elektroniczny termostat z czujnikiem utrzymuje temperaturę w granicach pół stopnia. Do tego programator pozwala grzać tylko wtedy, gdy ktoś jest w domu, i obniżyć temperaturę w nocy. Przy grzejniku pracującym kilka godzin dziennie przez całą zimę różnica w zużyciu potrafi wynieść kilkadziesiąt procent. Jeśli masz już prosty grzejnik, pomaga gniazdko z programatorem lub gniazdko z termostatem, do którego go podłączysz, pod warunkiem że jest przystosowane do jego mocy.

Drugą rzeczą jest miejsce. Grzejnik ustawiony pod oknem ogrzewa zimne powietrze spływające od szyby i ogranicza przeciąg przy podłodze. Grzejnik w rogu przy drzwiach grzeje głównie korytarz.

Co do jakiego pomieszczenia

• Sypialnia, pokój dziecka, praca przy biurku przez cały dzień: grzejnik olejowy z termostatem albo panel ścienny.
• Salon, który trzeba szybko dogrzać po powrocie z pracy: konwektor z programatorem.
• Łazienka, poranne dogrzanie na kwadrans: panel na podczerwień lub termowentylator łazienkowy o odpowiednim stopniu szczelności IP.
• Garaż, warsztat, krótka praca: termowentylator lub promiennik.
• Stałe dogrzewanie przez całą zimę: rozważ klimatyzator z grzaniem.

Bezpieczeństwo i instalacja

Grzejnik o mocy 2 kW pobiera prawie 9 A. To spore obciążenie dla przedłużacza. Mocne grzejniki podłącza się bezpośrednio do gniazdka w ścianie, nie przez listwę razem z innymi urządzeniami. Jeśli w jednym obwodzie pracuje grzejnik i czajnik, bezpiecznik może wybijać, a przedłużacz się grzać.

W łazience można stosować tylko urządzenia o odpowiedniej klasie szczelności i w odpowiedniej strefie, z dala od wanny i prysznica. Grzejników przenośnych nie przykrywa się ubraniami i nie suszy na nich prania, chyba że producent wprost to przewiduje. Dobrze, gdy grzejnik ma zabezpieczenie przed przegrzaniem i wyłącznik przy przewróceniu.

Ostatnia uwaga: jeśli pokój wymaga dogrzewania przez całą zimę, często tańsze w dłuższej perspektywie jest uszczelnienie okna, odsunięcie mebli od grzejnika centralnego ogrzewania albo docieplenie ściany niż codzienne płacenie za prąd. Grzejnik elektryczny dobrze sprawdza się jako uzupełnienie, gorzej jako podstawowe źródło ciepła.