Remont małej kuchni w bloku: układ, wymiary i rozwiązania, które dają miejsce
Kuchnia w bloku z wielkiej płyty ma często 5–7 m², jedno okno, drzwi i pion w rogu. Do tego trzeba zmieścić lodówkę, zlew, płytę, piekarnik, zmywarkę, miejsce na garnki i choć kawałek wolnego blatu. Dobra wiadomość: w małej kuchni każdy centymetr jest do zaplanowania, a dobrze zaprojektowana kuchnia 5 m² potrafi być wygodniejsza niż źle urządzona dwa razy większa.
Najpierw wymiary i stałe punkty
Przed projektem zmierz kuchnię z dokładnością do centymetra, w kilku miejscach na różnych wysokościach, bo ściany w blokach rzadko są proste. Zaznacz na rysunku okno z parapetem, drzwi z kierunkiem otwierania, pion kanalizacyjny, przewód wentylacyjny, kaloryfer i gniazdko gazowe, jeśli jest. To punkty, których zwykle nie da się przesunąć bez dużych kosztów. Odpływ zlewu warto zostawić blisko pionu, bo przesunięcie zlewu na drugi koniec kuchni wymaga spadku rury kanalizacyjnej.
Układy dla małej kuchni
| Układ | Kiedy sprawdza się najlepiej |
|---|---|
| Jednorzędowy | wąska kuchnia lub aneks, ok. 2,4–3,6 m ściany |
| Dwurzędowy (równoległy) | kuchnia szeroka na co najmniej ok. 2,3–2,5 m |
| W kształcie L | kuchnia zbliżona do kwadratu, z miejscem na stolik |
| W kształcie U | kuchnia szeroka na ok. 2,5 m i więcej, bez stołu |

W układzie dwurzędowym przejście między frontami szafek powinno mieć ok. 110–120 cm. Przy 90 cm otwarta zmywarka blokuje kuchnię, a dwie osoby nie miną się. W układzie L i U narożnik to zawsze strefa trudna, więc warto zaplanować w nim mechanizm wysuwany albo umieścić tam zlew lub płytę.

Trójkąt roboczy i kolejność stref
Lodówka, zlew i płyta tworzą tzw. trójkąt roboczy. W małej kuchni najwygodniej, gdy w jednym ciągu idą: lodówka, blat do przygotowania, zlew, blat, płyta, blat do odkładania. Między zlewem a płytą przydaje się co najmniej ok. 60 cm wolnego blatu, a przy płycie po bokach co najmniej po kilkanaście centymetrów, żeby uchwyt garnka nie wisiał nad krawędzią. Zmywarka stoi obok zlewu, a szafka na sztućce i talerze blisko zmywarki, żeby wypakowywanie nie było spacerem przez całą kuchnię.
Wysokość jako zapas miejsca
W małej kuchni najwięcej miejsca jest nad głową. Szafki górne do sufitu, z wyższym rzędem na rzadko używane rzeczy, mieszczą wyraźnie więcej niż standardowe szafki 72 cm i nie zbierają kurzu na górze. Blat na wysokości dopasowanej do wzrostu najczęściej gotującej osoby (często ok. 90–95 cm zamiast standardowych 85–88 cm) poprawia komfort bardziej niż droższe fronty.
Sprzęty, które oszczędzają miejsce

- Płyta indukcyjna 2- lub 3-polowa, jeśli gotujecie mało, zwalnia blat.
- Zmywarka 45 cm zamiast 60 cm dla jednej, dwóch osób.
- Piekarnik w słupku na wysokości oczu z mikrofalą nad nim zwalnia przestrzeń pod płytą na szuflady.
- Lodówka do zabudowy w wysokiej szafce wygląda spójniej, ale ma mniejszą pojemność niż wolnostojąca o tej samej szerokości.
- Okap teleskopowy schowany w szafce górnej.
Szuflady zamiast drzwiczek
W dolnych szafkach szuflady na pełnym wysuwie mieszczą więcej i są wygodniejsze niż półki za drzwiczkami. Nie trzeba klękać, żeby wyciągnąć garnek z tyłu. Pod zlewem przydaje się szuflada z wycięciem na syfon i segregacją śmieci. Szafka narożna z mechanizmem wysuwanym lub karuzelą odzyskuje przestrzeń, która w zwykłej szafce jest prawie niedostępna.

Światło i kolory
Jasne fronty, jasny blat i ściany odbijają światło i optycznie powiększają kuchnię. Fronty bez uchwytów lub z wąskimi uchwytami krawędziowymi wizualnie uspokajają małą przestrzeń. Oświetlenie podszafkowe LED nad całym blatem jest w małej kuchni ważniejsze niż lampa sufitowa, bo górne światło rzuca cień osoby stojącej przy blacie. Parapet okna można przedłużyć i wykorzystać jako część blatu, jeśli wysokość na to pozwala.
Wentylacja i gaz
W kuchni z kuchenką gazową kratka wentylacyjna musi pozostać drożna, a drzwi do kuchni potrzebują podcięcia lub otworu na napływ powietrza. Okap w bloku zwykle pracuje jako pochłaniacz, bo rury z wentylatorem nie wolno podłączać do przewodu wentylacji grawitacyjnej. Przy rezygnacji z gazu na rzecz indukcji odłączenie instalacji gazowej wykonuje uprawniony instalator, a zgłasza się to zarządcy i dostawcy gazu.
Kolejność prac przy remoncie kuchni
- Projekt zabudowy z wymiarami i rozmieszczeniem sprzętów.
- Demontaż starej kuchni, skucie płytek, odłączenie gazu, jeśli z niego rezygnujesz.
- Instalacje: elektryka, woda, kanalizacja, wentylacja, zgodnie z projektem mebli.
- Tynki, gładzie, podłoga. Podłogę kładzie się zwykle pod całą zabudową.
- Pomiar ostateczny przez stolarza po wykończeniu ścian i podłogi.
- Montaż mebli i blatu, potem fartuch, jeśli nie jest z blatu.
- Podłączenie sprzętów, silikonowanie, listwy.
Najczęstszy błąd to zamówienie mebli na podstawie pomiaru sprzed tynków. Kilka centymetrów różnicy w niszy wystarczy, żeby lodówka nie weszła w zabudowę albo szafka narożna nie dała się zamontować.
Stół w małej kuchni
W kuchni 5–7 m² stół dla czterech osób zajmuje zwykle za dużo miejsca. Rozwiązaniem bywa wąski blat barowy przy oknie lub ścianie, rozkładany stół przyścienny albo półwysep przedłużający blat roboczy. Blat barowy ma zwykle wysokość ok. 90–110 cm i wymaga stołków barowych. Stolik przyścienny ok. 75 cm z dwoma krzesłami mieści się w kuchniach, gdzie przy układzie L zostaje wolny narożnik.
Koszty
Kuchnia na wymiar do małego pomieszczenia kosztuje zwykle od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, zależnie od materiału frontów, okuć i blatu, bez sprzętu AGD. Sprzęt do zabudowy dodaje kolejne kilka do kilkunastu tysięcy. Do tego remont ścian, fartuch, podłoga i elektryka. W małej kuchni największy wpływ na wygodę mają okucia (szuflady, mechanizmy narożne) i dobrze zaplanowany układ, a nie najdroższe fronty.
Pytania
Czy wyburzyć ścianę i zrobić aneks?
Otwarcie kuchni na pokój daje więcej światła i miejsca, ale w bloku ściana może być nośna, a w kuchni z gazem aneks jest często niedopuszczalny bez spełnienia dodatkowych wymagań. Każdą zmianę ścian trzeba uzgodnić z zarządcą, a przy ścianie nośnej potrzebny jest projekt konstruktora.
Lodówka wolnostojąca czy do zabudowy?
Wolnostojąca jest tańsza i pojemniejsza przy tej samej szerokości. Do zabudowy wygląda spójniej i nie przerywa linii frontów. W bardzo małej kuchni często decyduje pojemność.