Ulga termomodernizacyjna i dotacje na remont w 2026 roku: kto, na co i ile

Pytanie „czy dostanę dofinansowanie na remont” ma w Polsce zaskakująco różne odpowiedzi, zależnie od tego, czy masz dom, czy mieszkanie, jaki masz dochód i w jakiej gminie mieszkasz. Większość pieniędzy publicznych idzie na jedno: ograniczenie zużycia energii i wymianę starych pieców. Remont łazienki czy kuchni sam w sobie nie jest dofinansowywany. Ocieplenie, nowe okna i pompa ciepła już tak.

Uwaga na początek: kwoty i warunki programów zmieniają się nawet w trakcie roku. Poniżej opisujemy stan znany jesienią 2026 roku, ale przed decyzją trzeba sprawdzić aktualne zasady na stronach programów i w urzędzie skarbowym.

Kto może na co liczyć

Ulga termomodernizacyjna w PIT

Ulga pozwala odliczyć od dochodu wydatki na termomodernizację domu jednorodzinnego, którego jest się właścicielem lub współwłaścicielem. Limit to 53 000 zł na podatnika. Jeśli dom należy do małżonków i oboje płacą podatek, każde z nich może skorzystać z własnego limitu, ale tylko do wysokości wydatków, które faktycznie poniósł. Ulga nie dotyczy mieszkań w blokach.

Ważne jest słowo „od dochodu”. To nie 53 000 zł zwrotu. Przy podatku 12% pełne odliczenie daje ok. 6 360 zł mniej podatku, przy 32% odpowiednio więcej. Odliczenia, które nie zmieszczą się w dochodzie jednego roku, można zwykle rozłożyć na kolejne lata, a przedsięwzięcie trzeba zakończyć w ciągu trzech lat od pierwszego wydatku. Dokładne zasady opisuje art. 26h ustawy o PIT i warto je sprawdzić przed rozliczeniem.

Jakie wydatki się liczą

Katalog wydatków określa rozporządzenie. Obejmuje m.in. materiały do docieplenia ścian, dachu i podłogi, okna i drzwi zewnętrzne, pompy ciepła, kotły gazowe kondensacyjne, instalację fotowoltaiczną, wentylację z odzyskiem ciepła, audyt energetyczny i usługi wykonawców przy tych pracach. Malowanie elewacji bez docieplenia, nowa kuchnia czy płytki w łazience się nie liczą.

Każdy wydatek musi być udokumentowany fakturą VAT wystawioną przez czynnego podatnika VAT. Paragony nie wystarczą. Wydatki sfinansowane z dotacji, np. z Czystego Powietrza, nie wchodzą do ulgi w części pokrytej dotacją.

Czyste Powietrze

Program prowadzony przez fundusze ochrony środowiska wspiera wymianę starych źródeł ciepła na paliwo stałe i docieplenie domów jednorodzinnych. Od marca 2025 roku działa w nowej wersji, której zasady obowiązują także w 2026 roku. Wysokość dotacji zależy od dochodu w gospodarstwie domowym. Są trzy poziomy wsparcia: podstawowy dla dochodów rocznych do ok. 135 tys. zł oraz podwyższony i najwyższy dla gospodarstw z niższym dochodem na osobę, gdzie dotacja pokrywa większą część kosztów.

W nowej wersji programu wymagany jest audyt energetyczny przed rozpoczęciem prac, a kolejność jest ważna: najpierw wniosek i audyt, potem umowa z wykonawcą. Wydatki poniesione przed złożeniem wniosku mogą nie zostać uznane. Kwoty maksymalnej dotacji podawane przez różne źródła się różnią, więc jedynym pewnym źródłem jest strona programu i doradca energetyczny w gminie.

Programy gminne

Wiele miast prowadzi własne programy, np. dopłaty do wymiany pieca węglowego na ogrzewanie miejskie, gazowe lub elektryczne w lokalach w kamienicach. Dotyczą one także mieszkań, czego Czyste Powietrze w praktyce prawie nie obejmuje. Informacji szuka się na stronie urzędu miasta, w wydziale ochrony środowiska albo w punkcie konsultacyjnym programu. Nabory bywają krótkie i ograniczone budżetem, więc warto śledzić ogłoszenia.

Mieszkanie w bloku

Ocieplenie ścian, wymiana okien na klatkach, modernizacja węzła cieplnego i fotowoltaika na dachu to decyzje wspólnoty lub spółdzielni. Mogą one korzystać z premii termomodernizacyjnej z Banku Gospodarstwa Krajowego i innych źródeł. Jako właściciel mieszkania masz wpływ na to przez uchwały na zebraniach. W samym mieszkaniu możesz wymienić okna na lepsze, ale bez ulgi w PIT, bo ta dotyczy tylko domów jednorodzinnych.

Przykład: dom z lat 80. i dwie drogi finansowania

Weźmy dom jednorodzinny z lat 80., z kotłem węglowym, bez docieplenia, z oknami sprzed dwudziestu lat. Właściciele planują docieplenie ścian i stropu, wymianę okien i pompę ciepła. Gdy ich dochód mieści się w progu podstawowym Czystego Powietrza, mogą najpierw złożyć wniosek, zrobić audyt i dostać część kosztów w formie dotacji. Pozostałą część, którą zapłacą z własnych pieniędzy i udokumentują fakturami, mogą odliczyć w uldze termomodernizacyjnej, każde z małżonków ze swojego limitu.

Gdy dochód jest wyższy niż progi programu, zostaje sama ulga. Wtedy kolejność prac jest swobodniejsza, ale nadal warto zacząć od audytu energetycznego: pokaże, które prace dadzą największy efekt, i sam też może być wydatkiem w uldze. Najczęściej najpierw ociepla się dom i wymienia okna, a dopiero potem dobiera moc pompy ciepła, bo docieplony dom potrzebuje mniejszego i tańszego urządzenia.

Audyt energetyczny i świadectwo

Audyt energetyczny to opracowanie, które pokazuje, ile energii dom zużywa i jakie prace ją ograniczą, z szacunkiem kosztów i oszczędności. W nowej wersji Czystego Powietrza jest warunkiem uzyskania wyższego wsparcia na kompleksową termomodernizację. Świadectwo charakterystyki energetycznej to inny dokument, potrzebny m.in. przy sprzedaży i wynajmie. Oba wykonują osoby z uprawnieniami. Ceny audytu dla domu jednorodzinnego to zwykle kilka setek do ponad tysiąca złotych, w zależności od regionu i zakresu, i bywają częściowo refundowane w programie.

Dokumenty, które warto trzymać

Do rozliczenia ulgi i kontroli dotacji przydają się faktury, potwierdzenia przelewów, umowy z wykonawcami, protokoły odbioru, karty techniczne urządzeń i materiałów oraz audyt. Urząd skarbowy może sprawdzić odliczenie przez kilka lat po złożeniu zeznania, więc dokumenty przechowuje się przez cały ten okres. Przy dotacji w umowie z funduszem zwykle jest obowiązek utrzymania efektu, np. niezałożenia z powrotem starego kotła, przez określony czas.

Najczęstsze błędy

• Rozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku o dotację.
• Faktury na inną osobę niż właściciel, który rozlicza ulgę.
• Paragony zamiast faktur.
• Odliczenie w uldze kwot pokrytych dotacją.
• Kupowanie materiałów i urządzeń, które nie spełniają wymagań programu, np. pompy ciepła spoza listy.
• Brak dokumentów z wyliczeniem dochodu przy wniosku o wyższy poziom wsparcia.

Pytania

Czy mogę połączyć ulgę i dotację?

Tak, ale tylko w części wydatków, której nie pokryła dotacja. Jeśli wymiana pieca kosztowała 50 tys. zł, a dotacja wyniosła 20 tys. zł, do ulgi można zgłosić pozostałe 30 tys. zł.

Czy ulga obejmuje własną pracę?

Nie. Liczą się wydatki udokumentowane fakturą: materiały, urządzenia i usługi. Własnej robocizny się nie odlicza.

Gdzie sprawdzić aktualne zasady?

Ulgę: w ustawie o PIT i objaśnieniach Ministerstwa Finansów lub u doradcy podatkowego. Czyste Powietrze: na stronie programu i w gminnym punkcie konsultacyjnym. Programy lokalne: w urzędzie miasta.