Ochrona słuchu i oczu przy remoncie: okulary, gogle, przyłbice i ochronniki

Większość wypadków przy domowym remoncie nie kończy się w szpitalu, ale w gabinecie okulisty albo po latach u laryngologa. Opiłek metalu w oku po szlifierce, odprysk płytki przy skuwaniu, szum w uszach po całym dniu z młotem wyburzeniowym. Ochrona oczu i słuchu kosztuje kilkadziesiąt złotych, a zakłada się ją w kilka sekund.

Oczy: przed czym trzeba się chronić

• Odłamki i odpryski przy skuwaniu płytek, tynku, betonu, cięciu i szlifowaniu.
• Iskry i rozgrzane opiłki przy szlifierce kątowej.
• Pył przy szlifowaniu gładzi, cięciu, pracy nad głową.
• Rozpryski chemii: preparaty do usuwania pleśni, grunty, środki do czyszczenia kostki, wapno.
• Druty ze szczotek drucianych, które odpadają przy szlifierce.

Okulary, gogle, przyłbica

Okulary korekcyjne nie są okularami ochronnymi. Szkło lub tworzywo zwykłych okularów może pęknąć przy uderzeniu odłamka. Są okulary ochronne zakładane na korekcyjne i gogle o głębokiej czaszy, które mieszczą okulary pod spodem. Przy przyłbicy zakłada się pod nią okulary, bo odłamek potrafi wpaść od dołu.

Okulary ochronne są oznaczone numerem normy (np. EN 166) i symbolem odporności mechanicznej. Do prac remontowych wystarcza zwykle ochrona przed uderzeniem o niskiej energii, a przy szlifierce i młocie lepiej mieć gogle lub przyłbicę o wyższej klasie. Powłoka przeciwmgielna to nie gadżet, tylko warunek, żeby okulary nie lądowały na czole po pięciu minutach.

Słuch: ile decybeli to za dużo

Hałas powyżej ok. 85 dB przez dłuższy czas może trwale uszkodzić słuch. Uszkodzenia narastają powoli i bez bólu, a ich skutki, czyli szumy w uszach i gorsze słyszenie, zostają na zawsze. Orientacyjne poziomy hałasu narzędzi:

Wartości zależą od narzędzia, materiału i pomieszczenia. Producenci podają w instrukcjach poziom ciśnienia akustycznego i mocy akustycznej konkretnego modelu. W małej łazience wyłożonej płytkami hałas odbija się od ścian i jest odczuwalnie większy niż w dużym pokoju.

Nauszniki czy zatyczki

Nauszniki zakłada się w sekundę i łatwo zdejmuje przy przerwie. Są wygodne przy pracy z przerwami. Przy goglach i masce ich szczelność bywa gorsza, bo zauszniki okularów odchylają poduszki. Zatyczki piankowe tłumią bardzo skutecznie, są lekkie i nie przeszkadzają w masce. Trzeba je jednak dobrze włożyć: zrolować cienko, odciągnąć ucho do góry i do tyłu, włożyć i przytrzymać kilka sekund, aż się rozprężą. Źle włożona zatyczka tłumi niewiele.

Na opakowaniu podaje się wartość SNR, czyli przybliżone tłumienie w decybelach. Do remontu wystarcza zwykle SNR ok. 25–35 dB. Zbyt mocne tłumienie przy cichszych pracach sprawia, że nie słyszysz ostrzeżeń i rozmowy, więc lepiej dobrać ochronę do narzędzia niż zawsze zakładać najmocniejszą.

Przykładowe zestawy do typowych prac

• Skuwanie płytek i tynku młotem: gogle lub przyłbica z okularami, nauszniki lub zatyczki, maska FFP3, rękawice.
• Szlifierka kątowa: przyłbica z okularami, ochrona słuchu, rękawice, maska przy cięciu betonu.
• Szlifowanie gładzi: gogle, maska FFP2 lub FFP3, ochrona słuchu przy szlifierce elektrycznej.
• Wiercenie w betonie: okulary, ochrona słuchu, maska przy dłuższej pracy.
• Chemia do pleśni, czyszczenia: gogle zamknięte, rękawice nitrylowe.

Rękawice: trzecia ochrona, o której się zapomina

Przy remoncie dłonie są narażone tak samo jak oczy i uszy. Rękawice robocze powlekane chronią przed otarciami i drzazgami przy noszeniu płyt, cegieł i gruzu. Rękawice nitrylowe chronią skórę przed klejem, zaprawą, fugami i chemią. Cement i wapno w zaprawach mają silnie zasadowy odczyn i przy dłuższym kontakcie wysuszają oraz podrażniają skórę. Przy szlifierce kątowej i pilarce rękawice muszą dobrze przylegać, bo luźna, za duża rękawica może zostać wciągnięta przez obracające się elementy. Przy wiertarce stołowej i tokarce rękawic nie używa się wcale.

Ochrona przy pracy z drabiny

Część prac remontowych odbywa się na drabinie albo rusztowaniu: malowanie sufitów, montaż oświetlenia, wiercenie w suficie. Upadek z niewielkiej wysokości przy pracy z narzędziem w ręce to jeden z częstszych urazów. Drabina powinna być stabilna, z blokadą rozkroku i platformą, a nie krzesło z dostawionym taboretem. Przy pracy z wiertarką w suficie lepiej stać na podeście lub rusztowaniu przejezdnym, bo obie ręce trzymają narzędzie. Okulary przy wierceniu w suficie są obowiązkowe, bo pył i odłamki spadają prosto w oczy.

Pierwsza pomoc w razie wypadku

Ciało obce w oku: nie trzyj oka, przepłucz je dużą ilością czystej wody albo płynu do płukania oczu, a jeśli odłamek tkwi w oku lub ból nie mija, jedź do lekarza. Odłamek metalu po szlifierce wymaga wizyty u okulisty, bo może pozostawić rdzawy ślad w rogówce. Chemia w oku: płucz pod bieżącą wodą przez kilkanaście minut i skontaktuj się z lekarzem, zabierając opakowanie produktu. Nagły szum w uszach po hałaśliwej pracy zwykle mija po kilku godzinach, ale jeśli utrzymuje się dłużej, warto zgłosić się do laryngologa.

Ile kosztuje

Okulary ochronne kosztują od kilkunastu złotych, gogle zamknięte i przyłbica od kilkudziesięciu, nauszniki od ok. 15 do 150 zł, a opakowanie zatyczek piankowych kilkanaście złotych. Cały zestaw do remontu to wydatek mniejszy niż jedna tarcza diamentowa do płytek.

Na koniec rzecz najprostsza: ochronę trzymaj tam, gdzie leżą narzędzia, a nie w szufladzie w innym pokoju. Okulary, które trzeba iść poszukać, zwykle zostają w szufladzie.