Maska przeciwpyłowa przy remoncie: FFP1, FFP2 czy FFP3 i jak ją dobrze nosić

Przy remoncie mieszkania najwięcej szkody robi coś, czego prawie nie widać: drobny pył. Pył gipsowy po szlifowaniu gładzi wisi w powietrzu godzinami i osiada w płucach. Pył z cięcia betonu, cegły i płytek zawiera krystaliczną krzemionkę, która przy długotrwałym narażeniu uszkadza płuca na stałe. A zwykła maseczka materiałowa albo chirurgiczna przed tym praktycznie nie chroni.

Klasy masek przeciwpyłowych

Klasa jest wydrukowana na masce razem z numerem normy EN 149. Litera „NR” oznacza maskę jednorazową (na jedną zmianę pracy), „R” maskę wielokrotnego użytku. Litera „D” oznacza, że maska przeszła test zapychania pyłem dolomitowym i dłużej zachowuje komfort oddychania przy dużym zapyleniu.

Jaki pył przy jakiej pracy

Azbest występuje w niektórych starych płytach elewacyjnych, pokryciach dachowych z eternitu, izolacjach i masach. Jeśli podejrzewasz azbest, nie tnij, nie skuwaj i nie szlifuj. Usuwanie azbestu w Polsce mogą prowadzić tylko firmy z odpowiednimi uprawnieniami.

Jak założyć maskę, żeby działała

Nawet najlepsza maska nie chroni, jeśli powietrze wchodzi bokiem. Maskę zakłada się tak, żeby obejmowała nos i podbródek, gumki rozkłada na potylicy i szyi, a metalowy klips nosowy dociska oburącz do kształtu nosa. Po założeniu robi się prosty test: zakryj maskę dłońmi i mocno wydychaj. Jeśli czujesz powietrze uciekające przy krawędziach, popraw dopasowanie.

Zarost na twarzy w miejscu przylegania maski znacznie pogarsza szczelność. Przy cięciu betonu i pracy z pleśnią dla osób z brodą lepszym rozwiązaniem są maski z nawiewem powietrza. Okulary parują przy masce bez zaworka. Maska z zaworkiem wydechowym ułatwia oddychanie i zmniejsza parowanie.

Półmaski z filtrami

Przy długich pracach (kilka dni bruzdowania, skuwanie łazienki) wygodniejsza i tańsza w dłuższym czasie jest półmaska wielokrotnego użytku z wymiennymi filtrami P2 lub P3. Lepiej przylega, a filtry wymienia się, gdy oddychanie staje się trudniejsze. Do prac z farbami w natrysku, lakierami i rozpuszczalnikami stosuje się pochłaniacze gazów (np. typu A do oparów organicznych), często łączone z filtrem cząstek. Zwykła maska przeciwpyłowa nie zatrzymuje oparów.

Kiedy wymienić maskę

Maski jednorazowe (NR) wyrzuca się po zmianie roboczej albo wcześniej, gdy są zawilgocone, uszkodzone, zabrudzone w środku albo trudno przez nie oddychać. Nie przechowuje się ich w kieszeni ani na szyi między kolejnymi pracami, bo pył z zewnętrznej strony trafia do wnętrza. Filtry półmasek wymienia się według instrukcji producenta i gdy opór oddychania wyraźnie rośnie.

Najlepiej, gdy pyłu jest mniej

Maska to ostatnia linia obrony. Pierwszą jest ograniczenie pyłu u źródła: szlifierki i bruzdownice z odciągiem do odkurzacza klasy M, zwilżanie materiału przy skuwaniu, cięcie płytek na mokro, zamknięte i zaklejone drzwi do reszty mieszkania, wietrzenie i sprzątanie odkurzaczem, a nie miotłą. Przy szlifowaniu gładzi szlifierka z odkurzaczem zmniejsza ilość pyłu w powietrzu wyraźniej niż jakakolwiek maska.

Szlifowanie gładzi: jak zorganizować pracę

Szlifowanie gładzi w całym mieszkaniu to dzień lub dwa w najbardziej zapylonym powietrzu całego remontu. Kilka rzeczy wyraźnie zmniejsza ilość pyłu, który trafia do płuc i do reszty domu. Drzwi do pomieszczenia zamyka się i okleja taśmą, a otwory wentylacyjne w szafkach i drzwiach zasłania folią. Szlifuje się szlifierką z odkurzaczem albo przynajmniej siatką i packą z odkurzaniem co kilka metrów. Okno w szlifowanym pokoju zostaje uchylone, ale drzwi do pozostałych pomieszczeń zamknięte, żeby pył wychodził na zewnątrz, a nie do sypialni. Po skończeniu odkurza się ściany, podłogi i parapety, a dopiero potem zdejmuje maskę.

Dzieci, zwierzęta i domownicy

Domownicy, którzy nie pracują przy remoncie, też wdychają pył, jeśli przebywają w mieszkaniu. Przy skuwaniu, szlifowaniu i cięciu płytek najlepiej, żeby dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży, osoby z astmą i zwierzęta były w tym czasie poza mieszkaniem. Pył osiada na meblach i tekstyliach, więc po zakończeniu najbardziej pylących prac warto przetrzeć meble wilgotną ściereczką i wyprać zasłony.

Maska a upał i wysiłek

Praca w masce przy wysiłku i wysokiej temperaturze jest męcząca. Oddychanie wymaga więcej siły, a pod maską zbiera się wilgoć. Maski z zaworkiem wydechowym są tu wyraźnie wygodniejsze. Przy długiej pracy robi się przerwy w czystym pomieszczeniu albo na zewnątrz, zdejmuje maskę dopiero tam i zakłada nową, jeśli stara jest mokra. Osoby z chorobami serca i płuc przed długą pracą w masce powinny zapytać lekarza, czy mogą ją nosić przez wiele godzin.

Ile kosztuje

Maska FFP2 jednorazowa kosztuje zwykle kilka złotych, FFP3 z zaworkiem od kilkunastu do ok. 40 zł za sztukę (markowe są droższe), a półmaska wielokrotnego użytku z filtrami od kilkudziesięciu do ok. 200 zł. Przy remoncie łazienki lub całego mieszkania warto mieć zapas kilkunastu masek. To jeden z najtańszych elementów całego budżetu.