Wiertarka udarowa czy bezudarowa: moc, obroty, uchwyt i kiedy lepsza jest młotowiertarka

Wiertarka sieciowa to narzędzie, które przez lata było w każdym domu, zanim pojawiły się wkrętarki akumulatorowe. Nadal ma swoje miejsce: wierci duże otwory w drewnie i metalu, nie rozładowuje się, a modele udarowe radzą sobie z cegłą. Przy zakupie pojawia się kilka pytań: udarowa czy bez udaru, jaka moc, czy nie lepiej od razu kupić młotowiertarkę. Odpowiedź zależy od tego, w czym najczęściej będziesz wiercić.

Jak działa udar w wiertarce

W wiertarce udarowej udar jest mechaniczny. Dwie tarcze z ząbkami ocierają się o siebie i wrzeciono z wiertłem drga w osi, wykonując tysiące drobnych uderzeń na minutę. Energia pojedynczego uderzenia jest mała, a jej skuteczność zależy od nacisku, który wywiera ręka. Przy cegle, pustakach i lekkim betonie to wystarcza. W twardym betonie z kruszywem wiertarka udarowa pracuje wolno, głośno i mocno męczy rękę.

W młotowiertarce udar jest pneumatyczny. Tłok spręża powietrze, które popycha bijak uderzający w wiertło. Energia jednego uderzenia jest kilkukrotnie większa, a narzędzie nie potrzebuje dużego nacisku. Do betonu młotowiertarka jest zdecydowanie lepsza. Opisaliśmy ją w artykule o SDS-plus i SDS-max.

Udarowa czy bezudarowa

Wiertarka bezudarowa nie ma mechanizmu udaru. Jest prostsza, często ma wyższy moment na niskich obrotach i większą dokładność. Sprawdza się przy wierceniu w metalu, drewnie, tworzywach, przy mieszaniu farb i klejów oraz w statywie do precyzyjnego wiercenia. Wiertarka udarowa ma przełącznik, który pozwala wyłączyć udar, więc może robić to samo co bezudarowa, choć zwykle z nieco mniejszą precyzją. W domu uniwersalna jest więc udarowa z wyłączanym udarem.

Moc i obroty

Ważniejsza od samej mocy jest regulacja obrotów: płynna spustem i ograniczenie pokrętłem, a w lepszych modelach dwa biegi mechaniczne. Wysokie obroty są potrzebne przy małych wiertłach i w murze, niskie przy dużych wiertłach, otwornicach, w metalu i przy mieszaniu. Wiertarka dwubiegowa ma na pierwszym biegu wyraźnie większy moment.

Uchwyt

Wiertarki mają uchwyt kluczykowy albo szybkomocujący. Standardem jest uchwyt 13 mm, który mieści wiertła o trzonku do 13 mm. Uchwyt kluczykowy trzyma wiertło mocniej, szybkomocujący jest wygodniejszy. W lepszych modelach uchwyt szybkomocujący ma metalową tuleję i blokadę wrzeciona.

Uchwyt boczny i ogranicznik głębokości

Uchwyt boczny jest niezbędny przy wierceniu dużych otworów. Gdy wiertło się zablokuje, wiertarka próbuje obrócić się wokół wiertła, a jedna ręka może jej nie utrzymać. Ogranicznik głębokości, czyli metalowy pręt przy uchwycie bocznym, pozwala wiercić otwory na kołki na równą głębokość. W zestawie z dobrą wiertarką oba elementy powinny być.

Wiertła do wiertarki udarowej

Do wiertarki udarowej z uchwytem szczękowym stosuje się wiertła do betonu z cylindrycznym trzonkiem, a nie SDS. Przy wierceniu w płytkach udar wyłącza się, a przy wierceniu w cegle dziurawce często też, żeby nie rozbijać ścianek pustaka.

Wiertarka w statywie

Statyw do wiertarki zamienia ją w prostą wiertarkę stołową. Pozwala wiercić prostopadle i na powtarzalną głębokość w metalu, drewnie i tworzywach. Do statywu nadają się wiertarki z szyjką mocującą o średnicy 43 mm, która jest standardem. Statywy domowe nie mają precyzji prawdziwej wiertarki stołowej, ale do warsztatu domowego zwykle wystarczają.

Kiedy wiertarka, a kiedy młotowiertarka

• Mieszkanie w kamienicy z cegły, dom z pustaka ceramicznego, okazjonalne wieszanie półek: wiertarka udarowa 700–900 W wystarczy.
• Blok z wielkiej płyty, beton, wiele otworów pod kołki i puszki: młotowiertarka SDS-plus.
• Remont z dużą ilością wiercenia w metalu i drewnie oraz mieszania: wiertarka bezudarowa lub udarowa z dwoma biegami, często razem z młotowiertarką do betonu.
• Drobne prace bez dostępu do gniazdka: wkrętarka akumulatorowa z funkcją udaru, ale tylko do cegły i małych otworów.

Udar w praktyce: kiedy go nie włączać

Udar przydaje się tylko w twardych materiałach mineralnych: cegle pełnej, kamieniu, betonie. W drewnie, metalu, płytkach ceramicznych, płytach g-k i pustakach z cienkimi ściankami lepiej go wyłączyć. W płytkach udar powoduje odpryski szkliwa i pęknięcia, w pustakach rozbija ścianki komór i otwór wychodzi za duży, a kołek nie ma się czego trzymać. W betonie komórkowym udar też jest zbędny, bo materiał jest miękki. Jeśli przy wierceniu w cegle wiertło idzie wolno, warto najpierw sprawdzić, czy jest ostre i właściwe do muru, zanim zwiększy się nacisk.

Na co zwrócić uwagę

• Masa: przy długim wierceniu nad głową każde 300 g ma znaczenie.
• Długość przewodu i jego elastyczność, szczególnie zimą.
• Metalowa obudowa przekładni w okolicy uchwytu, która lepiej odprowadza ciepło i jest trwalsza.
• Sprzęgło przeciążeniowe lub elektroniczna ochrona przed odbiciem w mocniejszych modelach.
• Prawe i lewe obroty, przydatne przy wykręcaniu zakleszczonego wiertła.

Wiertarka sieciowa czy akumulatorowa

Dziś wiele osób zamiast wiertarki sieciowej kupuje wkrętarkę akumulatorową z udarem. Do mieszkania z cegły i wieszania półek to wystarcza, a wygoda pracy bez przewodu jest ogromna. Wiertarka sieciowa ma jednak przewagi: nie rozładowuje się przy długim wierceniu dużych otworów, ma zwykle wyższą moc i moment przy dużych wiertłach i jest tańsza przy porównywalnej mocy. W warsztacie, w statywie, przy mieszaniu i przy wierceniu otworów 20–30 mm w drewnie i stali sieciowa wiertarka nadal jest bardzo praktyczna.

Dobrym zestawem do domu jest więc wkrętarka akumulatorowa do codziennych prac i tańsza wiertarka sieciowa lub młotowiertarka do cięższych. Taka para kosztuje często mniej niż jedna bardzo mocna wkrętarka z dużymi akumulatorami.

Ceny w 2026 roku

Proste wiertarki udarowe 500–700 W kosztują zwykle od ok. 120 do 300 zł, solidne modele 800–1000 W z dwoma biegami od ok. 300 do 700 zł, profesjonalne wiertarki bezudarowe i udarowe dużej mocy od ok. 500 do ponad 1000 zł. Statyw to zwykle ok. 100–300 zł. Do większości domów rozsądna jest wiertarka udarowa średniej klasy i, jeśli dużo się wierci w betonie, osobna młotowiertarka.