Remont zimą w nieogrzewanym mieszkaniu lub domu: które prace można robić, a które odłożyć

Zima bywa kuszącym czasem na remont: ekipy mają mniej zleceń, ceny bywają niższe, a mieszkanie i tak stoi puste do wiosny. Problem pojawia się, gdy mieszkanie jest nieogrzewane, bo ogrzewanie jeszcze nie działa, poprzedni właściciel odłączył gaz albo dom w budowie nie ma jeszcze źródła ciepła. Materiały budowlane mają swoje wymagania co do temperatury, a woda w zaprawach zamarza tak samo jak w kałuży. Część prac da się robić w chłodzie bez problemu, część tylko przy dogrzaniu, a część lepiej odłożyć.

Dlaczego temperatura ma znaczenie

Większość zapraw, tynków, klejów i farb wiąże dzięki wodzie. Gips, cement i kleje do płytek potrzebują dodatniej temperatury, żeby reakcja przebiegała prawidłowo. Przy niskiej temperaturze wiązanie zwalnia, a gdy woda w świeżej zaprawie zamarznie, rozsadza ją od środka. Tynk odpada, wylewka się kruszy, klej traci przyczepność. Farby emulsyjne poniżej określonej temperatury nie tworzą prawidłowej powłoki i po wyschnięciu się kruszą lub łuszczą.

Ważna jest temperatura nie tylko powietrza, ale też podłoża i materiału. Ściana zewnętrzna w nieogrzewanym mieszkaniu ma zimą temperaturę bliską zera, nawet jeśli nagrzewnica ogrzeje powietrze do kilkunastu stopni.

Minimalne temperatury

Wartości są typowe, a dokładne wymagania podaje producent na opakowaniu. Często dotyczą one nie tylko momentu nakładania, ale też kilku dni po nim, aż materiał zwiąże.

Prace bezpieczne w chłodzie

• Rozbiórki: skuwanie płytek, zrywanie podłóg, wynoszenie gruzu.
• Instalacje elektryczne: bruzdowanie, układanie przewodów, montaż puszek, z zastrzeżeniem, że do ich zamurowania potrzebna jest zaprawa w odpowiedniej temperaturze.
• Instalacje wodne i kanalizacyjne bez próby ciśnieniowej wodą, albo z próbą powietrzem, żeby nie zostawić wody w rurach przy mrozie.
• Montaż stelaży i konstrukcji g-k, sufitów podwieszanych na profilach.
• Prace stolarskie i montaż drzwi, jeśli nie wymagają pianki montażowej w niskiej temperaturze lub stosuje się piankę zimową.

Prace wymagające dogrzania

Tynki, wylewki, gładzie, płytki i malowanie zimą w nieogrzewanym lokalu wymagają dogrzewania przez cały okres wiązania i schnięcia. Stosuje się nagrzewnice elektryczne lub, w dobrze wentylowanych pomieszczeniach i domach w budowie, olejowe i gazowe. Nagrzewnice gazowe i olejowe bez odprowadzenia spalin wydzielają parę wodną i tlenek węgla, więc w mieszkaniu są niebezpieczne i dodatkowo zawilgacają pomieszczenie. W mieszkaniach bezpieczniejsze są nagrzewnice elektryczne, choć trzeba uważać na obciążenie instalacji i zużycie prądu.

Dogrzewanie musi być stabilne. Wyłączenie nagrzewnicy na noc, gdy tynk jeszcze wiąże, może zniweczyć cały dzień pracy. Przy dużych powierzchniach koszt prądu na nagrzewanie przez kilka tygodni bywa wysoki, więc warto go doliczyć do kosztorysu.

Koszt dogrzewania

Nagrzewnica elektryczna 3 kW pracująca całą dobę zużywa ok. 70 kWh, czyli przy cenie ok. 1 zł/kWh ok. 70 zł dziennie. Przy kilku tygodniach suszenia tynków w całym mieszkaniu to kilka tysięcy złotych. Czasem taniej jest poczekać na uruchomienie ogrzewania budynku.

Wilgoć i kondensacja

Świeże tynki i wylewki oddają do powietrza dziesiątki, a nawet setki litrów wody. Zimą w nieogrzewanym i zamkniętym pomieszczeniu ta woda skrapla się na oknach i zimnych ścianach, a nawet zamarza na szybach. Wysoka wilgotność wydłuża schnięcie i sprzyja pleśni. Rozwiązaniem jest połączenie ogrzewania z wietrzeniem lub osuszaczem. Krótkie, intensywne wietrzenie kilka razy dziennie wymienia wilgotne powietrze na suche zimowe, które po ogrzaniu chłonie wilgoć. Osuszacze kondensacyjne działają słabiej w niskiej temperaturze, a adsorpcyjne lepiej.

Panele i drewno

Panele, deski i parkiet przed montażem muszą się zaaklimatyzować w pomieszczeniu, zwykle przez dwa dni lub dłużej, w temperaturze pokojowej. Drewno ułożone w zimnym, wilgotnym lokalu po włączeniu ogrzewania wysycha i kurczy się, co daje szczeliny. Montaż podłóg drewnianych i paneli odkłada się do czasu, gdy mieszkanie jest ogrzewane i wilgotność po mokrych pracach spadnie.

Instalacje i mróz

W nieogrzewanym mieszkaniu przy mrozie instalacja wodna z wodą w rurach może zamarznąć i pęknąć. Jeśli lokal stoi zimą bez ogrzewania, wodę trzeba spuścić z instalacji, łącznie z grzejnikami, jeśli są napełnione, a syfony zabezpieczyć. Po zakończeniu prac hydraulicznych próby szczelności wodą robi się przy dodatniej temperaturze albo stosuje się próbę powietrzem. Bojler, pralka i zmywarka nie mogą stać z wodą w nieogrzewanym lokalu.

Kleje i zaprawy zimowe

Producenci chemii budowlanej oferują zimowe wersje niektórych produktów: kleje do płytek, zaprawy murarskie, pianki montażowe i kleje do styropianu, które można stosować w niższych temperaturach, często od ok. 0 °C lub nawet przy lekkim mrozie. Mają przyspieszone wiązanie i dodatki, które ograniczają zamarzanie wody. Trzeba jednak pamiętać, że dopuszczalna temperatura dotyczy zwykle samego nakładania i krótkiego czasu po nim, a nie całego okresu schnięcia, oraz że przechowuje się je w cieple przed użyciem. Opakowania zimowych produktów warto przechowywać w ogrzewanym pomieszczeniu, a do pracy wynosić tylko to, co zostanie zużyte od razu.

Piany montażowe zimowe przydają się przy montażu drzwi i okien w chłodnych miesiącach. Zwykła pianka w niskiej temperaturze słabo się rozpręża i gorzej trzyma.

Plan na zimowy remont

1. Zimą zrób rozbiórki, instalacje, konstrukcje g-k, przygotuj materiały.
2. Gdy tylko to możliwe, uruchom ogrzewanie budynku lub stałe dogrzewanie elektryczne.
3. Prace mokre wykonuj w temperaturze dodatniej utrzymywanej także w nocy, z kontrolą wilgotności.
4. Panele, drzwi i meble montuj, gdy mieszkanie jest ogrzewane i wysuszone.
5. Wiosną dokończ to, czego nie dało się zrobić w chłodzie, np. prace na balkonie i elewacji.

Zimowy remont jest możliwy i często tańszy, ale wymaga planu i cierpliwości. Pośpiech przy niskiej temperaturze najczęściej kończy się tym, że wiosną trzeba poprawiać tynki i płytki.