Odpowietrzanie grzejników: jak to zrobić i co zrobić, gdy kaloryfer dalej jest zimny

Pierwsze chłodne dni października, kaloryfery ruszają po lecie i nagle w jednym z nich słychać bulgotanie, a górna część jest zimna. To najczęstszy objaw powietrza w grzejniku. Odpowietrzenie zajmuje kilka minut i nie wymaga żadnych narzędzi poza małym kluczykiem. Jeśli jednak po odpowietrzeniu grzejnik dalej jest zimny, przyczyna jest gdzie indziej, i to też da się zwykle ustalić samemu.

Skąd powietrze w grzejniku

Woda w instalacji grzewczej zawiera rozpuszczone gazy, które przy podgrzaniu się uwalniają i zbierają w najwyższych punktach, czyli w górnej części grzejników. Powietrze dostaje się też do instalacji przy uzupełnianiu wody, po remontach, wymianie grzejnika albo awarii. Grzejnik z poduszką powietrzną nie wypełnia się wodą w całości, więc górna część jest zimna, a woda przepływając przez pęcherze bulgocze.

Jak odpowietrzyć grzejnik

1. Włącz ogrzewanie i odczekaj, aż grzejniki się nagrzeją. W bloku zwykle trzeba poczekać na start sezonu grzewczego.
2. Znajdź odpowietrznik, czyli mały zawór w górnym rogu grzejnika, po przeciwnej stronie niż zawór z głowicą. W starszych grzejnikach żeliwnych bywa w korku na górze.
3. Podstaw szmatkę albo kubek pod odpowietrznik.
4. Kluczykiem do odpowietrzania (kwadratowy, kilka złotych w markecie) albo płaskim śrubokrętem odkręć odpowietrznik powoli, o ćwierć obrotu. Usłyszysz syk uchodzącego powietrza.
5. Gdy zamiast powietrza zacznie wypływać woda, równym strumieniem, bez bąbli, zakręć odpowietrznik.
6. Powtórz przy kolejnych grzejnikach, zaczynając od tych najniżej położonych, a kończąc na najwyżej.

Woda w grzejniku jest gorąca. Nie odkręcaj odpowietrznika całkowicie, bo może wypaść, a nie zawsze łatwo go wkręcić z powrotem pod ciśnieniem. Woda z instalacji jest często brudna i ciemna, więc chroń podłogę i ścianę.

W bloku czy w domu: różnica, o której trzeba pamiętać

W bloku instalację uzupełnia i utrzymuje w niej ciśnienie węzeł cieplny budynku. Po odpowietrzeniu nic więcej nie trzeba robić. Jeśli grzejniki zapowietrzają się w wielu mieszkaniach albo w twoim co kilka dni, zgłoś to administracji, bo problem może dotyczyć całego pionu.

W domu z własnym kotłem albo pompą ciepła odpowietrzenie obniża ciśnienie w instalacji. Po odpowietrzeniu kilku grzejników sprawdź manometr przy kotle. Typowe ciśnienie w zimnej instalacji domu jednorodzinnego wynosi zwykle ok. 1–2 bar, ale właściwą wartość podaje instrukcja kotła lub instalator. Jeśli spadło, uzupełnij wodę zaworem napełniającym zgodnie z instrukcją. Częste spadki ciśnienia bez odpowietrzania oznaczają wyciek albo uszkodzone naczynie wzbiorcze i wymagają wizyty serwisu.

Grzejnik dalej zimny? Diagnoza po objawach

Zawór termostatyczny po lecie

Przez lato zawór termostatyczny jest często zakręcony i jego trzpień potrafi się zablokować. Głowica pokazuje „5”, a grzejnik pozostaje zimny. Zdejmij głowicę (zwykle odkręca się nakrętkę albo zwalnia zatrzask), a pod spodem zobaczysz mały metalowy trzpień. Naciśnij go kilka razy palcem albo delikatnie poruszaj kombinerkami. Powinien swobodnie wracać do góry. Jeśli jest zablokowany na stałe, zawór trzeba wymienić, co w bloku zwykle robi administracja lub hydraulik po spuszczeniu wody z pionu. Żeby uniknąć problemu, na koniec sezonu grzewczego zostaw głowice odkręcone na maksimum.

Szumy, stuki i trzaski

Bulgotanie to zwykle powietrze. Szum przepływu przy prawie zakręconym zaworze termostatycznym to normalna praca zaworu przy dużej różnicy ciśnień, którą w bloku może poprawić regulacja węzła. Stuki przy nagrzewaniu się instalacji to rozszerzające się rury ocierające o przejścia w ścianach i stropach. Gwizd w instalacji domowej może oznaczać zbyt duży przepływ albo niewłaściwie ustawioną pompę obiegową.

Grzejnik w łazience i drabinkowy

Grzejniki drabinkowe w łazience zapowietrzają się tak samo jak płytowe. Odpowietrznik jest w górnym rogu, czasem w zakręcanym korku. Grzejnik drabinkowy z grzałką elektryczną, który ma działać latem, musi być wypełniony wodą lub płynem. Uruchomienie grzałki w pustym lub zapowietrzonym grzejniku może go uszkodzić. W bloku zawory grzejnika łazienkowego bywa trudno zakręcić bez spuszczenia wody z pionu, więc przy wymianie takiego grzejnika zwykle potrzebna jest administracja.

Zawory termostatyczne: jak ich używać

Głowica termostatyczna z cyframi od 1 do 5 nie ustawia mocy grzejnika, tylko temperaturę w pokoju, przy której zawór się przymyka. Pozycja 3 to zwykle ok. 20°C, a każda cyfra w górę lub w dół to ok. 3–4 stopnie różnicy. Kręcenie głowicą na 5 nie sprawi, że pokój nagrzeje się szybciej, tylko że zawór dłużej pozostanie otwarty i pokój przegrzeje się później. Głowica zasłonięta zasłoną, meblem lub obudową grzejnika mierzy temperaturę ciepłego powietrza przy grzejniku, zamyka się za wcześnie i w pokoju jest zimno.

Obudowy grzejników

Ozdobne obudowy i szerokie parapety nad grzejnikami ograniczają oddawanie ciepła. Jeśli grzejnik jest ciepły, a pokój chłodny, warto sprawdzić, czy obudowa ma wystarczająco duże otwory u dołu i u góry, a parapet szczeliny wentylacyjne. Czasem zdjęcie obudowy daje więcej niż odpowietrzanie.

Kiedy wezwać hydraulika

Gdy odpowietrznik jest zapieczony i nie da się go odkręcić bez dużej siły. Gdy grzejnik po odpowietrzeniu po kilku dniach znowu jest zapowietrzony. Gdy z zaworu lub złączki grzejnika kapie woda. Gdy dół grzejnika jest zimny, co wskazuje na osad wymagający płukania. W bloku pierwszym kontaktem jest administracja, bo grzejniki i piony są zwykle częścią instalacji budynku.

Krótkie odpowiedzi

Jak często odpowietrzać?

Zwykle na początku sezonu grzewczego i wtedy, gdy pojawią się objawy. W szczelnej, dobrze działającej instalacji domowej z automatycznymi odpowietrznikami potrzeba tego rzadko.

Czy mogę odpowietrzyć grzejnik, kiedy ogrzewanie jest wyłączone?

Można, ale skuteczniej robi się to przy pracującej, ciepłej instalacji, bo powietrze jest wtedy zebrane w górnej części grzejnika. W bloku przy wyłączonym c.o. ciśnienie w pionie bywa niskie i woda może w ogóle nie wypływać.