Wymiary altany: ile miejsca potrzeba na 4, 6 i 8 osób, i czy altana 3×3 m wystarczy

Altanę zwykle wybiera się oczami: ładna konstrukcja, ładny dach, ładne zdjęcie w katalogu. Problem pojawia się w pierwszy weekend, gdy przy stole siadają goście, ktoś chce przejść za krzesłami, a dla grilla nie ma miejsca. Altana jest za mała albo, rzadziej, tak duża, że zajmuje pół ogrodu. Wymiary najlepiej dobrać od środka: od liczby osób, stołu i tego, co jeszcze ma się w niej zmieścić.

Ile miejsca potrzebuje jedna osoba

Przy stole na jedną osobę przyjmuje się ok. 60 cm szerokości, a wygodniej 70 cm, szczególnie przy fotelach ogrodowych z podłokietnikami. Za krzesłem trzeba zostawić ok. 70–80 cm, żeby dało się wstać i odsunąć krzesło, a jeśli za krzesłami ma przechodzić druga osoba, nawet 90–100 cm. Te wartości warto mieć w głowie przy każdej altanie, bo przy ścianach, słupach i balustradach przestrzeń kurczy się szybciej, niż wynika z rzutu.

Stół

Stół okrągły o średnicy ok. 100–120 cm mieści 4 osoby, ok. 140–150 cm 6 osób. Stół prostokątny o długości ok. 140–160 cm i szerokości 80–90 cm mieści 6 osób, ok. 200 cm 8 osób. Stół okrągły dobrze pasuje do altan kwadratowych i sześciokątnych, prostokątny do prostokątnych. Do wymiaru stołu dodaje się z każdej strony miejsce na krzesło i przejście, czyli zwykle ok. 70–100 cm.

Altana na 4 osoby

Przy okrągłym stole o średnicy 100–120 cm i krzesłach dookoła potrzeba przestrzeni o boku ok. 2,5–3 m. Altana 3×3 m jest tu w sam raz, zostawia miejsce na przejście i małą szafkę lub roślinę. Altana 2,5×2,5 m pomieści cztery osoby, ale bez swobody, a przy słupach w narożnikach krzesła będą o nie zahaczać.

Altana na 6 osób

Przy okrągłym stole o średnicy ok. 140 cm lub prostokątnym 160×90 cm potrzeba ok. 3×3,5 m do 3×4 m. Altana 3×3 m pomieści sześć osób przy okrągłym stole, ale ciasno, bez miejsca na przejście za krzesłami. Jeśli przy stole ma siedzieć regularnie sześć osób, lepiej wybrać 3×4 m albo sześciokąt o podobnej powierzchni z ławkami.

Altana na 8 osób i więcej

Przy prostokątnym stole o długości ok. 200 cm potrzeba altany ok. 3,5×4,5 m lub 4×5 m. Jeśli w altanie ma stanąć grill, piec lub kuchnia ogrodowa, trzeba dodać ok. 1,5–2 m na długości, żeby grill nie stał tuż za plecami siedzących. Przy dużych przyjęciach, na 10–12 osób, potrzebne są altany od ok. 4×6 m, które często mają już charakter wiaty lub zadaszenia i mogą wymagać formalności.

Kanapa zamiast stołu

Coraz częściej w altanie zamiast stołu z krzesłami stawia się zestaw wypoczynkowy: narożnik ogrodowy, fotele i niski stolik. Taki układ potrzebuje podobnej powierzchni jak stół na tyle samo osób, ale inaczej się ją wykorzystuje. Narożnik o wymiarach ok. 2×2 m z niskim stolikiem mieści się w altanie ok. 3×3,5 m. Warto zdecydować wcześniej, do czego altana ma służyć, bo zestaw wypoczynkowy i stół do jedzenia rzadko mieszczą się razem w małej altanie.

Kształty altan

• Kwadratowa, np. 3×3 m: najprostsza konstrukcyjnie, dobra dla 4–6 osób przy okrągłym stole.
• Prostokątna, np. 3×4 lub 3×5 m: najlepiej wykorzystuje miejsce przy długim stole i grillu.
• Sześciokątna i ośmiokątna: efektowne, dobrze pasują do okrągłych stołów i ławek wzdłuż boków, ale trudniej je wykonać i ustawić w nich meble prostokątne.
• Przyścienna, oparta o dom lub garaż: oszczędza miejsce i koszt jednej ściany, ale wymaga starannego połączenia z budynkiem.

Ławki wbudowane wzdłuż boków altany zajmują mniej miejsca niż krzesła i nie trzeba za nimi zostawiać przejścia. W sześciokątnej altanie o średnicy ok. 3,5 m z ławkami wygodnie usiądzie 6–8 osób.

Wysokość

Wysokość w najniższym miejscu, np. pod okapem, powinna wynosić co najmniej ok. 2,1–2,2 m, żeby nikt nie uderzał głową. W altanach z grillem wysokość w środku powinna być większa, żeby dym i ciepło mogły się unosić, a pod dachem nie było duszno. Altana z bardzo niskim dachem wygląda przytulnie, ale latem nagrzewa się, a przy wysokich osobach staje się niewygodna.

Wymiary a działka

Altanę dobiera się nie tylko do liczby osób, ale też do wielkości ogrodu. Przy małej działce duża altana zdominuje ogród i zabierze słońce rabatom. Dobrze jest zaznaczyć obrys altany na trawniku sznurkiem lub wężem ogrodowym i postawić w nim stół i krzesła, zanim zamówi się konstrukcję. Trzeba też zachować odległość od granicy działki wymaganą przepisami i planem miejscowym.

Kuchnia letnia i miejsce na sprzęty

Jeśli altana ma pełnić rolę kuchni letniej, z blatem, zlewem, grillem gazowym lub piecem do pizzy, potrzebny jest pas roboczy o głębokości ok. 60–70 cm i długości co najmniej 1,5–2 m, a przed nim przejście ok. 90–100 cm. Do tego dochodzi strefa przy stole. W praktyce oznacza to altanę o długości co najmniej ok. 5–6 m. Warto też przewidzieć miejsce na lodówkę ogrodową, szafkę na naczynia i kosz na śmieci, a przy grillu blat odkładczy po obu stronach. Prąd i woda do kuchni letniej trzeba doprowadzić przed wykonaniem podłogi.

Słupy i balustrady

Wymiary altany w katalogach często podaje się w osiach słupów lub po zewnętrznym obrysie dachu. Wnętrze między słupami bywa o kilkanaście do kilkudziesięciu centymetrów mniejsze, a balustrady i ławki zabierają kolejne centymetry. Przed zamówieniem sprawdź, jakie są wymiary wewnętrzne, liczone między słupami i balustradami, i dopiero do nich dopasuj stół i krzesła. Słupy w środku dłuższych boków, potrzebne przy dużych altanach, mogą przeszkadzać w ustawieniu krzeseł.

Zadaszenie a deszcz

Altana bez ścian chroni przed deszczem padającym pionowo, ale przy wietrze deszcz zacina do środka na głębokość nawet metra. Dlatego szerszy okap dachu lub zasłony i maty od strony przeważających wiatrów sprawiają, że realnie wykorzystywana powierzchnia jest większa. Przy planowaniu wymiarów warto doliczyć zapas od strony, z której najczęściej wieje.

Formalności

Altany ogrodowe do określonej powierzchni często można budować bez pozwolenia na budowę, czasem na zgłoszenie, a czasem bez formalności, zależnie od wielkości, liczby altan na działce i rodzaju zabudowy. Przepisy zmieniały się w ostatnich latach, dlatego przed budową większej altany warto sprawdzić aktualne zasady w starostwie lub urzędzie miasta i zapisy planu miejscowego.

Szybka tabela