Gdzie postawić altanę: przy domu czy w głębi ogrodu, i jak wybrać miejsce, żeby z niej korzystać

Na działkach często widać ten sam obrazek: ładna altana w rogu ogrodu, a wszyscy siedzą na tarasie przy domu. Altana stoi za daleko, w złym miejscu, latem w pełnym słońcu albo w wilgotnym cieniu, i po prostu nie chce się do niej chodzić. Miejsce na altanę warto wybrać tak starannie jak samą altanę. Najważniejsze pytania to: do czego ma służyć, o jakiej porze dnia będziesz z niej korzystać i jak daleko chcesz nosić jedzenie z kuchni.

Przy domu

Altana blisko domu, przy wyjściu z kuchni lub salonu, jest najczęściej używana. Krótka droga z talerzami, łatwy dostęp do prądu, wody i toalety, dzieci w zasięgu wzroku. Przy domu łatwiej też o oświetlenie i ewentualne ogrzewanie. Altana może być przyścienna, oparta o ścianę domu lub garażu, co obniża koszt i daje osłonę od wiatru z jednej strony.

Wady to mniejsza intymność, bliskość okien, przez które może wpadać dym z grilla i hałas wieczornych spotkań, oraz zabieranie światła pomieszczeniom, jeśli altana stoi przed oknem. Przy altanie dostawionej do domu trzeba zadbać o połączenie dachu ze ścianą, żeby woda nie spływała po elewacji.

W głębi ogrodu

Altana w głębi ogrodu daje poczucie oderwania od domu, ciszę i często lepszy widok, np. na zachód słońca, łąkę czy staw. To dobre miejsce na wieczorne spotkania i odpoczynek z książką. Wymaga jednak wygodnej, oświetlonej ścieżki, doprowadzenia prądu przewodem w ziemi i przemyślenia, jak będzie się nosić jedzenie i naczynia. Przy dużych działkach w głębi ogrodu sprawdza się altana z małym blatem, szafką na naczynia i lodówką ogrodową, która ogranicza bieganie do domu.

Słońce i cień

Zastanów się, o której godzinie najczęściej będziesz siedzieć w altanie. Przy śniadaniach latem przyjemne jest słońce od wschodu, przy obiadach w upał cień, a wieczorem słońce zachodzące. Altana od południa w pełnym słońcu bez drzew jest latem gorąca, szczególnie z dachem z poliwęglanu. Altana w gęstym cieniu pod drzewami jest chłodna, ale wilgotna, a drewno szybciej porasta glonami. Najlepiej obserwować wybrane miejsce przez kilka dni o różnych porach i zapisać, kiedy jest słońce, a kiedy cień.

Wiatr

Altana na otwartej przestrzeni, na wzniesieniu lub w korytarzu między budynkami bywa przewiewna, co latem jest miłe, a wieczorem nieprzyjemne. Osłonę od przeważających wiatrów dają ściana domu, żywopłot, ściana altany od strony nawietrznej lub maty i zasłony. W Polsce wiatry wieją najczęściej z zachodu, ale lokalnie zależy to od ukształtowania terenu i zabudowy.

Widok i prywatność

Altana powinna mieć ładny widok: na ogród, rabaty, staw, łąkę, a nie na kompostownik, śmietnik czy okna sąsiada. Jednocześnie nie powinna być wystawiona na widok z ulicy i sąsiednich działek. Żywopłot, pergola z pnączami lub ażurowa ściana pozwalają poprawić prywatność bez zamykania altany.

Granica i sąsiedzi

Przepisy i plan miejscowy mogą określać odległość budynków i obiektów od granicy działki, a dym z grilla i wieczorne rozmowy mogą przeszkadzać sąsiadom. Altana stojąca tuż przy płocie z grillem skierowanym w stronę sąsiedniego tarasu to prosta droga do konfliktu. Przed budową warto sprawdzić aktualne przepisy i porozmawiać z sąsiadami.

Drzewa

Drzewo daje przyjemny cień, ale ma też swoje wady. Liście i owoce spadają na dach i zapychają rynny, żywica i ptasie odchody brudzą meble, a korzenie mogą przeszkadzać przy wykonaniu fundamentu i z czasem go podnosić. Nie warto stawiać altany bezpośrednio pod starym, chorym drzewem, z którego mogą odpaść gałęzie przy wichurze. Dobrym rozwiązaniem jest altana w półcieniu, kilka metrów od drzewa.

Teren i woda

Altana nie powinna stać w najniższym punkcie działki, gdzie zbiera się woda po deszczu i wiosną po roztopach. Podłoga będzie wtedy mokra, a fundament narażony na przemarzanie. Na terenie ze spadkiem altanę ustawia się na wyrównanym tarasie lub na podwyższonej podłodze. Opisaliśmy wybór podłogi i fundamentu pod altanę w osobnych artykułach.

Prąd, woda i grill

Do altany prawie zawsze przydaje się prąd: oświetlenie, gniazdko do czajnika, ładowarki, głośnika. Przewód prowadzi się w ziemi, w rurze osłonowej, na odpowiedniej głębokości i z zabezpieczeniem różnicowoprądowym. Wykonanie powierz elektrykowi. Woda przydaje się przy kuchni letniej i grillu. Przy grillu i palenisku trzeba przewidzieć kierunek dymu: grill stawia się tak, żeby dym przy przeważającym wietrze nie leciał na stół, do okien domu i do sąsiadów.

Ścieżka

Do altany w głębi ogrodu prowadzi się utwardzoną ścieżkę z kostki, płyt, kamienia lub desek, wygodną także po deszczu i w ciemności. Oświetlenie ścieżki lampami solarnymi lub zasilanymi z sieci sprawia, że wieczorny powrót do domu jest bezpieczny. Ścieżka przez trawnik bez utwardzenia szybko zmienia się w wydeptany pas błota.

Altana a taras

Przy domu z tarasem warto się zastanowić, czy altana nie będzie powielać jego funkcji. Taras przy salonie i altana tuż obok to dwa podobne miejsca, z których jedno zwykle stoi puste. Lepiej, gdy każde ma inną rolę: taras na co dzień, przy porannej kawie, a altana w głębi ogrodu na wieczorne spotkania, grill i odpoczynek w cieniu. Przy małym ogrodzie zadaszenie tarasu bywa rozsądniejszym wyborem niż osobna altana.

Altana dla dzieci i rodziny

Jeśli w domu są małe dzieci, altana w zasięgu wzroku z kuchni i salonu daje spokój, gdy dzieci bawią się obok, a dorośli siedzą przy stole. Plac zabaw w pobliżu altany pozwala obserwować dzieci bez przerywania rozmowy. Przy oczku wodnym i basenie warto zadbać, żeby droga z altany do wody była widoczna i zabezpieczona.

Rośliny wokół

Altanę dobrze osadzić w ogrodzie roślinami: pnączami na pergoli lub słupach, krzewami za plecami siedzących, rabatą przy wejściu. Rośliny dają cień, osłonę przed wiatrem i wzrokiem sąsiadów, a altana przestaje wyglądać jak budynek postawiony na środku trawnika.

Lista kontrolna

• Do czego altana będzie służyć i o jakiej porze dnia.
• Gdzie jest słońce i cień o tych godzinach.
• Skąd wieje i jak osłonić altanę.
• Jaki będzie widok i czy będzie prywatność.
• Jaka odległość od granicy i sąsiadów.
• Gdzie są drzewa i korzenie.
• Czy teren jest suchy i równy.
• Jak doprowadzić prąd i wodę.
• Gdzie poleci dym z grilla.
• Jak będzie wyglądać ścieżka.